Zaginiony średniowieczny rękopis powróci do Polski

20141105_manuskryptUznawany dotąd za zniszczony, bezcenny średniowieczny rękopis kazań Sermone scripti, zostanie zwrócony do polskich zbiorów. Taką decyzję ogłosiło dziś Ministerstwo Spraw Zagranicznych Niemiec. Sposób zwrotu zostanie ustalony między rządami Polski i Niemiec.

- Rękopis ten wraca – tak jak inne dzieła sztuki – dlatego, że ministerstwo kultury angażuje się w poszukiwanie zrabowanych dóbr kultury, występuje też na drogę prawną. W przypadku tego rękopisu mówimy o procedurze prawnej, którą prowadził reprezentujący resort kultury niemiecki prawnik. To jego sukces negocjacyjno-prawny, ale oczywiście (…) mam prawo twierdzić, że jest to też nasz sukces – powiedziała szefowa resortu kultury Małgorzata Omilanowska.

- Wszystko, co wraca do Polski, wraca do prawowitego właściciela – ten rękopis zostanie zwrócony Bibliotece Narodowej – dodała prof. Omilanowska.

Starania resortu kultury na rzecz odzyskania rękopisu trwały od kilku miesięcy. Manuskrypt został zidentyfikowany w katalogu elektronicznym zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Dreźnie przez dr Jerzego Kaliszuka z Zakładu Wiedzy o Książce Uniwersytetu Warszawskiego. Po otrzymaniu takiej informacji, MKiDN wysłało na miejsce eksperta w celu zweryfikowania tożsamości manuskryptu. Oględziny potwierdziły, że jest to zaginiony dokument  z przedwojennych zbiorów Biblioteki Narodowej.

Powstały w pierwszej połowie XV w. liczący 212 kart, zawierający pisma teologiczne łaciński rękopis Sermone scripti należał do zbioru biblioteki wikariuszy przy kolegiacie w Wiślicy i był tam przechowywany aż do początku XIX w. Następnie trafił do Biblioteki Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, skąd po upadku Powstania Listopadowego, został zagrabiony  przez władze carskie wraz innymi kolekcjami bibliotecznymi i włączony do Carskiej Biblioteki Publicznej.

Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej, na mocy Traktatu Ryskiego z 1921 r., niemal wszystkie wywiezione do Petersburga rękopisy zostały zwrócone Polsce, w tym rękopis Sermone scripti. W zbiorach Biblioteki Narodowej rękopis pozostał do listopada 1944 r., kiedy to najprawdopodobniej został wywieziony wraz z innymi zbiorami Biblioteki Narodowej do Grabicza i trafił do Moskwy, zasilając zbiory ówczesnej Biblioteki im. Lenina. W 1958 r. manuskrypt  został omyłkowo rewindykowany z Moskwy do biblioteki w Dreźnie (SLUB), gdyż uznano go za część zbiorów drezdeńskich zarekwirowanych w 1946 r. przez władze radzieckie.

Do dziś dzięki staraniom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dokumentacji zgromadzonej w ministerstwie, do kraju powróciło kilkadziesiąt cennych obiektów, w tym m.in.: bezcenne dzieło Francesco Guardiego „Schody pałacowe”, obraz Aleksandra Gierymskiego „Żydówka z pomarańczami”, obrazy Juliana Fałata „Przed Polowaniem w Rytwianach” i „Naganka na polowaniu w Nieświeżu”. Prowadzony przez Ministerstwo jedyny ogólnopolski rejestr ruchomych dóbr kultury zawiera blisko 63 000 pozycji i jest dostępny on-line: www.dzielautracone.gov.pl.

Informacje o utraconych dziełach sztuki publikowane są w serii Straty Kultury Polskiej. Tematykę utraconego w wyniku II wojny światowej dziedzictwa, popularyzuje również projekt Muzeum Utracone.

Autor tekstu: npdst. mat. MKiDN

Podziel się

  • Facebook
  • Twitter
  • Email
  • Google Plus
Ten wpis umieszczono w kategorii Wydarzenia i otagowano jako , , , , , , , . Dodaj link do ulubionych. Dodaj komentarz lub zostaw trackback: Trackback URL.

2 Komentarze

  1. Adrian
    Opublikowano 8 listopada 2014 o 10:25 | Link

    Hej, to jest w końcu, jakaś naprawdę dobra informacja :)

  2. Iudex
    Opublikowano 11 listopada 2014 o 15:27 | Link

    Na marginesie tego odkrycia można dodać, że do 400 rękopisów z historycznej Biblioteki Załuskich nie zostało rewindykowanych na mocy traktatu ryskiego do Polski i znajdują się nadal w zbiorach Rosyjskiej Biblioteki Narodowej w Petersburgu. Oczywiście nie ma szans na ich odzyskanie.

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany i nie będzie rozpowszechniany.

Możesz używać następujących tagów i znaczników HTML <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

*