Pierwszy dzień Pierwszego Kongresu Archeologii Polskiej

SAM_152519 września rozpoczął się Pierwszy Kongres Archeologii Polskiej. Przez trzy dni w budynku Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie szerokie grono archeologów debatować będzie o wszelkich kwestiach związanych z uprawianiem swojego zawodu. Wśród referatów mocno zaakcentowana jest tematyka średniowieczna. W pierwszym dniu można było m.in. wysłuchać specjalistów związanych z archeologią podwodną. Najdokładniej naświetlona została kwestia budowy mostów na terenie Słowiańszczyzny.

- Kongres ma na celu podsumowanie dorobku ostatnich lat – powiedział dla Mediewalia.pl dyrektor Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie dr Wojciech Brzeziński. – To pierwszy taki kongres. Każdy archeolog mógł w nim wziąć udział i przyjęto około 400 zgłoszeń.

Jeszcze przed rozpoczęciem wydarzenia organizatorzy informowali o niechętnym stanowisku Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich wobec projektu liberalizacji prawa w zakresie amatorskich poszukiwań zabytków. Przypominano o deklaracji wystosowanej w tej sprawie.

- Stowarzyszenie jest krytycznie nastawione wobec detektorystów – mówił dr Brzeziński. – Większość z nich zajmuje się tym nielegalnie.

W praktyce jednak wystąpienia archeologów zdominowały inne problemy. Referaty zgrupowano w 14 sesji, z których na raz odbywało się równolegle po sześć w osobnych salach. Na początek można było wybrać na przykład pomiędzy sesją związaną z badaniami interdyscyplinarnymi a polską myślą archeologiczną.

Dosyć dużo informacji w zakresie średniowiecza przekazywała sesja zatytułowana Archeologia podwodna. Dr Gerard Wilke wystąpił z referatem Wczesnośredniowieczne mosty międzyrzecza Łaby i Wisły. Od wielu już lat zajmuje się konstrukcjami mostów na terytorium Słowian zachodnich. Na chwilę obecną naliczył 101 takich obiektów znanych z badań. Wilke zauważa, że znamy je głównie dzięki zachowanym pod wodą resztą struktur palowych. Natomiast tylko wyjątkowo przetrwały nadwodne elementy mostu. To znacznie utrudnia ich rekonstrukcję. Innym poważnym problemem są datowania. Dendrochronologia co prawda powinna wskazywać konkretne lata ścięcia drewna, ale trudno je oszacować na podstawie fragmentów młodych dębów, które najczęściej używano na budowie. Ponadto materiały oddane do datowania są wyrywkowe. W efekcie badania takie przeprowadzono tylko w 36 przypadkach. Sporo uwagi Wilke poświęcił ponadto typom konstrukcji mostów na terenach Słowian zachodnich, których to typów wydzielił cztery.

SAM_1538

Dr Gerard Wilke prowadzi wystąpienie

W pewnej części łączyło się z przedmówcą wystąpienie mgr Krzysztofa Radka pt. Podstawowe typy konstrukcji mostów drewnianych w Europie. Opisał konstrukcje proste i poprzeczne pojedyncze, które Rzymianie zapożyczyli od Celtów a potem dalej były one rozwijane m.in. przez Słowian i Skandynawów. Konstrukcja wiązkowa wydaje się być charakterystyczna tylko dla Słowian zachodnich. Z kolei konstrukcja kaszycowa występowała w średniowieczu na Rusi a dalej na zachód odnotowała ją już tylko późniejsza etnografia. Ruskie źródła pisane z X i XI w. odnotowują mostowników (mostowych), czyli zapewne specjalistów zajmujących się budową i utrzymaniem dróg mostowych. Z kolei według źródeł polskich z XIV w. zajmowali się tym młynarze, jako najlepiej obeznani z nawodnymi budowlami drewnianymi. Ostatnie dwie znane konstrukcje to mieszane drewniano-kamienne i pontonowe drewniane.

Mgr Mateusz Popek zajął się problemami, z którymi boryka się archeolog podwodny na płytkich akwenach, takich jak Jezioro Długie/Modzeworwskie, gm. Izbica Kujawska. Razem z grupą młodych archeologów przebadał jego wody odkrywając na środku jeziora wypiętrzenie dna, na którym znajdowały się fragmenty ceramiki, kości i jeden przedmiot metalowy (zapewne oścień). Grunt w tym miejscu jest twardy, żwirowo-kamienny, podczas gdy dookoła zalega muł. Nie udało się jednak ustalić, czy jest to sztuczny nasyp. Ceramika wskazuje na istnienie tutaj jakiegoś obiektu w XI i XII w. Na chwilę obecną jednak nie udało się ustalić co to takiego i pozostaje to tajemnicą mimo ożywionej dyskusji, jaką wzbudziło to wystąpienie, związanej również z tym, w jaki sposób najlepiej prowadzić w takim miejscu badania.

Do średniowiecza nawiązywało również kolejne wystąpienie, dr hab. Waldemara Ossowskiego, o tytule Od badań nad dawnym szkutnictwem ku archeologii łodzi i statków w Polsce.

Tegoroczny kongres poświęcony został pamięci niedawno zmarłej prof. Zofii Hilczer-Kurnatowskiej. W planach są kolejne, choć nie będą się odbywać w cyklach jednorocznych a raczej co dwa, trzy lata. Relacja z kolejnych wydarzeń podczas kongresu ukarze się w najbliższych dniach na stronie Mediewalia.pl.

Autor tekstu: Grzegorz Antosik

Podziel się

  • Facebook
  • Twitter
  • Email
  • Google Plus
Ten wpis umieszczono w kategorii Archeologia, Wydarzenia i otagowano jako , , , , , , , , . Dodaj link do ulubionych. Dodaj komentarz lub zostaw trackback: Trackback URL.

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany i nie będzie rozpowszechniany.

Możesz używać następujących tagów i znaczników HTML <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

*