Haplogrupa Piastów to R1b. Teoria normańska powraca

janusz_stanislawPo raz pierwszy udało się ustalić haplogrupę chromosomu Y przedstawiciela rodu Piastów. Wywodzący się z niego książę mazowiecki Janusz III posiadał haplogrupę R1b. Nie jest ona typowa dla Słowian, co otwiera pole do manewru zwolennikom normańskiej teorii pochodzenia Piastów.

Szczątki książąt mazowieckich braci Janusza i Stanisława znajdują się w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie. Przebadano je w ramach projektu „Kultura funeralna elit Rzeczypospolitej od XVI do XVIII wieku” prowadzonego przez prof. Annę Drążkowską z Instytutu Archeologii UMK.

Zęby oraz fragmenty kości udowej przekazano dr n. med. Andrzejowi Ossowskiemu i dr n. med. Annie Dniepenbroek z Zakładu Genetyki Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.

- Ze szkieletu księcia Janusza, a więc tego lepiej zachowanego, udało się wyizolować DNA z chromosomu Y i przyporządkować ten kod genetyczny do konkretnej haplogrupy, czyli zbioru podobnych do siebie DNA z chromosomu Y – ujawnił magazynowi Nowości dr hab. Tomasz Kozłowski, antropolog z UMK w Toruniu. – Badania były przeprowadzane w absolutnie sterylnych warunkach, kilkakrotnie powtarzane, nie pracował przy nich ani jeden mężczyzna, a koordynowała je dr hab. n. med. Iwona Teul, antropolog i anatom. Mamy więc stuprocentową pewność. Jest to haplogrupa R1b.

Haplogrupa ta jest charakterystyczna dla Europy północno-zachodniej i historycznie łączona z Germanami i Celtami a nie Słowianami. W Polsce występuje w zdecydowanej mniejszości. Stan zachowania szczątków nie pozwolił oznaczyć konkretnego wariantu haplogrupy R1b, co pozwoliłoby określić miejsce pochodzenia Piastów bardziej dokładnie.

W świetle źródeł historycznych i archeologicznych normańska teoria pochodzenia Piastów nie ma w zasadzie żadnego ugruntowania. Brak jest śladów silnych oddziaływań wikińskich w kulturze archeologicznej okresu budowy państwa polskiego. Źródła pisane nie znają tradycji obcego pochodzenia a imiennictwo dynastii jest słowiańskie. To zupełnie inna sytuacja niż na Rusi, gdzie wszystkie te skandynawskie ślady są naukowo dobrze rozpoznane.

Teoria normańska głównie opiera się na interpretacji imienia Dagome, jakim określono Mieszka I w jednym z dokumentów, jako pochodzącego od germańskiego Dago. Jest ona jednak wątpliwa. Językoznawcy odczytują ten zapis również jako Tągoma (w znaczeniu mocny, silny, krzepki). Mogło to być imię chrzestne po księciu Stodoran Tęgomirze.

Haplogrupa R1b nie oznacza wprost, że Mieszko I był wikingiem. Mogła ona zostać odziedziczona po przedsłowiańskich mieszkańcach Polski, lub przodkowie Mieszka mogli przybyć w okresie wczesnosłowiańskim i w X wieku już nie pamiętać swoich korzeni.

Książęta Janusz i Stanisław zmarli młodo, obaj w wieku 24 lat (w 1524 i 1526 roku). Podejrzewano, że za ich zgonem mógł stać ktoś trzeci. W świetle badań antropologicznych przeprowadzonych w ramach projektu nie stwierdzono na szczątkach kostnych śladów użycia tępego narzędzia. Nie można za to wykluczyć ani potwierdzić użycia trucizny lub następstw „przepicia”. W przypadku Janusza mamy jednak do czynienia ze zmianami infekcyjnymi mogącymi świadczyć o gruźlicy kostno-stawowej – według Jana Długosza gruźlica była dziedziczną chorobą Piastów mazowieckich.

Publikacja naukowa zawierająca więcej szczegółów badania jest dopiero przygotowywana do druku.

Zobacz również:

Genetycy potwierdzają obecność Skandynawów w średniowiecznej Polsce

Czy Skrok stworzył literacką fikcję?

Elity chowane w grobach komorowych pochodziły z…

Udział Jomswikingów w powstaniu Polski

Duńskie wyspy słowiańskich piratów

Autor tekstu: Grzegorz Antosik

Podziel się

  • Facebook
  • Twitter
  • Email
  • Google Plus
Ten wpis umieszczono w kategorii Wydarzenia i otagowano jako , , , , , , , , . Dodaj link do ulubionych. Dodaj komentarz lub zostaw trackback: Trackback URL.

20 Komentarze

  1. Iudex
    Opublikowano 7 kwietnia 2017 o 23:28 | Link

    Nie wszyscy językoznawcy odczytują zapis Dagome jako Tęgom (= Tęgomir) vel Tągoma, tylko konkretnie Krzysztof Tomasz Witczak i Michał Łuczyński, przy czym ten pierwszy upatruje w księciu stodorańskim Tugumirze ojca chrzestnego Mieszka I, bezpodstawnie przedłużając mu życie do ok. 970 r.

  2. YP254
    Opublikowano 8 kwietnia 2017 o 14:57 | Link

    Wynik testu haplogrupy przedstawiciela dynastii Piastów jest niespodzianką – oczekiwano R1a. Ciekawe, skąd ta haplogrupa R1b u Piastów się wzięła. Mi na najbardziej prawdopodobną teorię może wyglądać ta, która głosi, że przodkowie Piastów byli autochtoniczną ludnością przedsłowiańską, która została zeslawizowana. Wydaje się, że już Mieszko I mógł nie wiedzieć o swoim niesłowiańskim pochodzeniu. Możliwe, że około 1500 lat temu niemal cała ówczesna ludność wybyła z ziem południowej, środkowej i północno-zachodniej Polski. Ludność ta zapewne była germańska, ale możliwe, że bardziej spokrewniona była ze Skandynawami niż Niemcami.

    • got
      Opublikowano 9 kwietnia 2017 o 21:25 | Link

      Archelogia wpisuje sie w to odkrycie wszyscy o niej zapominaja

    • dzezik
      Opublikowano 11 kwietnia 2017 o 02:53 | Link

      to by nie pasowało, bo R1a dotarło do Europy znacznie wczesniej niż R1b. Gdy R1b dotarli do Europy R1a siedzieli już prawie wszędzie, na zachód do nawet Renu. Dlatego „linia” podziału jest dzisiaj gdzieś między Renem a Odrą. Są trzy mozliwości. po prostu Piastowie wywodzili się z rodu który stanowił nieliczną mniejszość R1b, mogli dotrzeć na tereny R1a nawet kilka tysięcy lat temu i przyjęli lokalną słowiańską kulturę, albo naprawdę przybyli niedawno z terenów zajętych głównie przez R1b, albo co najbardziej prawdopodobne badane szczątki nie należą do czystej linii męskiej Piastów. Dziś co 5 dziecko nie jest wychowywane przez swojego ojca, myslicie że wtedy kobiety były wierniejsze niż teraz.

      • Opublikowano 30 czerwca 2017 o 18:44 | Link

        o tym samym od razu pomyślałam, że jego ojcem nie był słowianin.

  3. Barbara
    Opublikowano 8 kwietnia 2017 o 17:15 | Link

    Zeby snuc tak dalekoidace wnioski trzebaby przebadac wiecej Piastow…ze akurat ten osobnik ma tak haplogrupe to jeszcze nie znaczy ze wszyscy ja mieli

  4. Anna Dulder
    Opublikowano 8 kwietnia 2017 o 17:37 | Link

    Niekoniecznie musi to być normański ślad – wśród Wikingów sporo bylo R1a. Piastowie mogli rzeczywiście być Wandalami, więc Wielka Lechia to może nie był taki mit

    • Opublikowano 9 kwietnia 2017 o 11:08 | Link

      Co do R1b Piastów, to „zbadano” zaledwie szczątki ostatniego w linii mazowieckiej, jednej z kilku linii bocznych. Coś więcej można będzie powiedzieć jak przebadają starsze szczątki i to w większej ilości. Wytłumaczeniem może być równie dobrze to, że mama/babcia/prababcia Janusza wdała się w romans z „zamorskim dandysem” czego „brzemiennym” skutkiem może być owe R1b. Ot choćby taka teoria jednego z internautów o nicku Robo Jaszczu’r „… Tym którzy są na bakier z historią Mazowsza warto przypomnieć historię niejakiego Magnusa. Otóż Magnus był synem Harolda II króla Anglii, z pochodzenia rodowodowitego wikinga o norweskich korzeniach. I tenże Magnus, po tym jak jego bracia „po kądzieli” z Normandii podbili Anglię, przy okazji zabijając jego ojca, tenże Magnus musiał ewakuować się z wysp brytyjskich. Po krótkiej „tułaczce” wylądował w końcu u naszego Bolesława Krzywoustego, gdzie ze względu na konegacje rodzinne z naszymi Piastami, otrzymał fuchę komesa z siedzibą na mazowieckim Czersku. Tam, w Czersku, Magnus zasłynął z wyjątkowo, dobrych rządów, o czym nie zapomniał napisać niejaki Gall Anonim. I właśnie ten Magnus zaszczepił w Czersku kilka „rzeczy”, a jedną z nich był np. symbol smoka (wywerny) zakorzeniony wówczas na wyspach brytyjskich m.in. w formie legendy o królu Arturze. Tegoż smoka przyjął za swój herb Trojden, książę Mazowiecki wywodzący się z Czerska, tj. pra-pra-dziad Janusza, którego DNA zbadali właśnie genetycy. I teraz hipoteza, niekoniecznie „wyssana z palca”. Otóż Magnus zasiadając w Czersku pełnił tam rolę „prawej ręki” Bolesława Krzywoustego. Do tego stopnia Krzywousty miał zaufanie do Magnusa, że ten był odpowiedzialny za pilnowanie skarbów króla. I tylko kronikarze pisząc o pilnowanych „skarbach” nie rozwineli tego wątku, gdyż tym skarbem mógł być nikt inny tylko żona Krzywoustego o imieniu Salomea , czyli pra-pra-pra babka naszego Janusza Mazowieckiego…” Salomea z Bergu, szwabska hrabianka (słewska) to druga żona Bolesława III Krzywoustego https://pl.wikipedia.org/wiki/Salomea_z_Bergu była matką Kazimierza III Sprawiedliwego, pra pra pra dziadka naszego Janusza III.

    • dzezik
      Opublikowano 11 kwietnia 2017 o 03:05 | Link

      badania genealogiczne oparte o Y-dna ida do przodu, teraz bada się całe rody i śledzi ich przenieszczanie w Europie. R1a dotarło do Europy po północnej stronie Morza Czarnego i dotarło na kontynencie do Renu i Dunaju, dotarło też bardzo wczesnie do skandynawi. Prawdopodobnie wcześniej niż R1b które wędrowało po południowej części Europy. Ale nie wcześniej niż staroeuropejczycy, którzy szli zaraz za lodowcem. Generalnie tylko centralna i wschodnia Europa zachowaywał w miarę jednolitą genetykę i kulturę, na zachodzie, północy i południu pomieszały się R1a R1b i staroeuropejczycy. R1a weszło klinem w środek i potem powoli ustępowali, cofali się, ale to R1a pierwsze dotarło na tereny dzisiejszej Polski. Jeśli udowonimy na 100% że Słowianie to R1a (chodzi o dokladne haplogrupy), to mit o bagnach Prypeci i V wieku ostatecznie odejdzie w niepamięć. w V wieku to Słowianie ruszyli na południe bo zrobiło się u nas zimno. Trzeba badania archeologiczne, antropologiczne i historyczne powiązać z wiedzą o zmianach klimatu.

  5. TheGuru
    Opublikowano 9 kwietnia 2017 o 15:58 | Link

    „Już widzę ten płacz i obłęd w oczach wyznawców Haplogrupizmu R1A1. ”

    dlaczego ?
    NAWET gdyby Polskę utworzyli najeźdźcy TO CO ! Duma narodowa może i by ODROBINĘ SPADŁA a co w takiej sytuacji mają powiedzieć Anglicy czy Rosjanie …

    Poza tym to istnieje teoria, że Polanie dość późno przyszli ze wschodu a raczej uciekli przed jakąś tam agresją i nad Warta podbili miejscowych Słowian …

    Co maja powiedzieć Bułgarzy i Macedończycy którzy ca zeslawizowanymi Turkami. Oni nie tylko zostali podbici wojskowo ale i kulturowo.

    Przecież to nie geny decydują o tym jakimi Polakami jesteśmy.

    Mnie to interesuje ze względów poznawczych i z ciekawością zaczekam na więcej takich bada bo jeden książę żyjący w XVII wieku to żart a nie poważne badania !

    Ważniejsze jest to że większość populacji jest tutaj zasiedziała, że haplogrupa R1A1 dominuje.

    • Bolko
      Opublikowano 11 kwietnia 2017 o 09:37 | Link

      „Przecież to nie geny decydują o tym jakimi Polakami jesteśmy.” – sęk w tym, że dla „wyznawców Haplogrupizmu” geny mają ogromne znaczenie – kto nie ma R1 coś tam, ten Słowianinem (wg nich) być nie może :)

    • Urszula
      Opublikowano 17 lipca 2017 o 22:07 | Link

      Hmmm a ja myśle ze do pewnego stopnia decydują. Budowa mózgu przekłada sie na przykład na to czy dana osoba będzie mieć skłonności do agresji, skłonności do uzależnień, mówi sie o roli czynników genetycznych w rozwoju inteligencji. Nie twierdze, ze czynniki genetyczne mają rolę decydującą, twierdzę ze mają wpływ na to jacy jesteśmy i jaki rodzaj kultury wytworzylismy.

    • Opublikowano 5 września 2017 o 09:23 | Link

      Troche czasu minelo od wypowiedzi,a öe ja dodam swoje 5 groszy. Masz racje w tym, ze to nie geny ( przynakmniej nie tylko i wylacznie geny) decyduja, jakim kto jest Polakiem. Ale dla nas Polakow ( PoLachow, Lechitow, Slowian) geny sa jednak wazne, bo potwierdzaja nasza Historie, Ja odczuwam nowe odkrycia genetyczne, archeologoczne jako dotarcie do zaginionych korzeni, od ktorych ktos (kto??) chcial nas odciac. A teraz okazuje sie, ze nie odcial a korzenie zyja i zaczynaja odzywiac to co do gory. Przekazuja nam sile zycia, sile pamieci. Kazdy z nas gdzies w genach ma zakodowana Historie Lechii. Teraz ta historia pomalu wychodzi na jaw. Mimo wiekow przeciwnosci, slowianstwo w nas nie zginelo.

  6. Stanisław
    Opublikowano 11 kwietnia 2017 o 02:37 | Link

    Ale beka z tych nowinek… Haplogrupa R1b powstała około 30 tysięcy lat temu, grubo przed powstaniem etnosów takich jak germański, czy słowiański, prawdopodobnie nawet poza Europą… Na przepolu lodowca biegały tutaj wtedy renifery… Głupie ludzie… To z kopalnianego DNA z terenów Niemiec, z epoki brązu 2 ooo p.n.e. wychodzi „słowiański” R1a… To co teraz? Elity z epoki brązu na terenie Niemiec były słowiańskie… ?

    • gabi
      Opublikowano 18 kwietnia 2017 o 12:43 | Link

      zgadza się i nie – to nie jest takie proste :) jakby się mogło wydawać…

  7. gabi
    Opublikowano 18 kwietnia 2017 o 12:40 | Link

    Zanim przetransportujemy naszych Piastów poza linię jakichkolwiek granic (historycznych czy współczesnych) Polski warto zapoznać się w artykułem w Nauka Polska: Powstaje genetyczny portret dawnych mieszkańców terenów Polski .
    Warto też pamiętać, że słowiański typ R1a, to tylko ok. 60% DNA wszystkich Polaków. Nie jest to jednoznaczne z tezą, że ludzie R1b na pewno nie byli mieszkańcami Polski. Czyli wniosek o cudzoziemskim pochodzeniu Piastów jest nadużyciem :( .

  8. Filip
    Opublikowano 18 kwietnia 2017 o 17:59 | Link

    Jakoś nikt nie wspomina o możliwych, celtyckich korzeniach rodu a przecież jeden z krakowskich archeologów mocno stawia na pochodzenie Piastów z linii książąt „na Wiślech”!

  9. Opublikowano 20 kwietnia 2017 o 09:47 | Link

    Potomek brata Mieszka Czcibora ma genetyczna grupe R1A do tego Kaszubska !
    Bada sie pierwszych a nie ostatnich ,bo nie wiadomo czy ktos nie zdradzil, lub przysposobil czyjegos dziecka a pozniej wychodza glupoty !

    • gabi
      Opublikowano 20 kwietnia 2017 o 19:59 | Link

      gdzie to można przeczytać?

  10. CyklonB
    Opublikowano 15 sierpnia 2017 o 14:00 | Link

    Nie rozumiem was, haplogrupa R1a to rasa indoeuropejska -to nie tylko Słowianie, uściślenia grup powodują że w Polsce mamy w linii męskiej (w żeńskiej jest więcej Słowianek !) – 40 % Celtowie, -30% Słowianie-Lęci, Chrobat, Czech, Rus.-10% Wenedowie !, -7% Niemcy (Goci, Germanie…), – 6% Węgrzy !, – 3% Azjaci głównie Hazary, Sarmaci, Pieczyngowie. a jeszcze semici -0,3%. plus inni.

Napisz odpowiedź na Ula.

Twój adres email nie zostanie opublikowany i nie będzie rozpowszechniany.

Możesz używać następujących tagów i znaczników HTML <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

*