Archiwum Kategorii: Publicystyka

Najciekawsze tematy w roku 2016

1050-lat-PolskiPoznajemy tożsamość Galla Anonima, nieznane osiedla wikingów w Ameryce a genetycy badają geny Skandynawów. Ubiegły rok minął też pod znakiem obchodów 1050. Rocznicy Chrztu Polski. Czy jednak obchody tej rocznicy były zgodne z naszą wiedzą historyczną?

Zasadność rocznicy i pomijane skutki chrztu opisane w serii artykułów spotkały się z największym zainteresowaniem czytelników Mediewalia.pl w 2016 roku. A co ponadto? Sprawdź jakie najświeższe odkrycia i wydarzenia związane ze średniowieczem odbiły się szerokim echem.
Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Publicystyka | Otagowano jako , , , , , | Skomentuj

Ile pogańskich świątyń odkryto dotąd w Polsce?

cc7ef6ce4dc24206d8f7df132599fd61Odkrycie z ostatnich lat pogańskiej świątyni w Gniewie (woj. pomorskie) skłania do tego, by zadać pytanie, ile podobnych budynków kultowych archeolodzy znają obecnie z terenu Polski? Wbrew pozorom może ich być nie tak mało.

Na ślad świątyni w Gniewie natrafiła dr hab. Małgorzata Grupa z UMK w Toruniu w 2013 roku. Drewniana konstrukcja zalega pod posadzką nawy głównej i prezbiterium kościoła pw. św. Mikołaja. To jak dotąd jedyna odkryta w Polsce pogańska świątynia, na miejscu której wzniesiono kościół.
Kontynuuj czytanie »

Opublikowano również w Archeologia | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Zrozumieć poganina. Co skłoniło Mieszka I do przyjęcia chrześcijaństwa

Mity o chrzcie Polski (epilog)

palatiumNawrócenie Mieszka I postrzegane jest jako dowód jego politycznej dalekowzroczności. Tymczasem, podobnie jak większości ówczesnych pogan, mogły mu po prostu zaimponować bogactwa i brutalna siła.

Aby zrozumieć jego motywy należy wniknąć w mentalność pogańskich elit wczesnego średniowiecza i wskazać, co atrakcyjnego dostrzegali w chrześcijaństwie, a czego nie oferowała im ich własna religia.
Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Publicystyka | Otagowano jako , , , , , , | 6 Odpowiedzi

Polska na tle regionu: błyskawiczna chrystianizacja?

Mity o chrzcie Polski (5)

Hakon DobryGdy książę Mieszko przyjął chrzest nie było to równoznaczne z chrystianizacją państwa. Razem z Mieszkiem nie musieli ochrzcić się możni, drużyna ani nawet rodzina. Tolerancja chrześcijańskiego władcy dla oficjalnej działalności pogańskich kultów, poganin obejmujący władzę po chrześcijaninie, powstania pogańskie obalające chrześcijańskich władców były w ówczesnych państwach naszego regionu normą a nie czymś niespotykanym.

Czytając komentarze do cyklu „Mity o chrzcie Polski” najczęściej podnoszone w nich zastrzeżenie zdaje się odnosić do problemu chrystianizacji państwa. Czytelnicy uznają chrzest Mieszka za chrzest państwa i Polskę za państwo chrześcijańskie od 966 r., nawet jeśli nawrócenie poddanych zajęło dłuższy czas, bo „państwo było prywatną własnością Mieszka” i „takie były wówczas realia”. Porównując jednak sytuację u nas z chrystianizacją otaczających nas ludów (Czechów, Morawian, Rusów, Szwedów, Luciców) trzeba stwierdzić, że realia były zupełnie inne niż część szanownych Czytelników sobie wyobraża.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Publicystyka | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Odpowiedź

Negatywne skutki chrztu Polski

Mity o chrzcie Polski (4):

chrzestCzy decyzja Mieszka I o przyjęciu chrześcijaństwa miała wyłącznie pozytywne dla niego samego i polskiego państwa następstwa? Zarówno naukowa jak i pozanaukowa dyskusja skupia się na skutkach pozytywnych (szczególnie przy okazji obchodzonej rocznicy). Te negatywne są zwykle marginalizowane albo pomijane. Tymczasem można odnotować przynajmniej kilka konkretnych i jednoznacznie niekorzystnych tendencji a naukowa rzetelność wymaga, by były rozpatrywane na równi z korzyściami.

Konwersja przede wszystkim wyraźnie osłabiała wewnętrznie młode państwo. Podkopanie władzy księcia w pogańskim społeczeństwie, wymykanie się z jego rąk części prerogatyw, nowa linia konfliktów były nie do uniknięcia i musiały w tym czasie być dotkliwie odczuwane. Do tego należy dołożyć rosnące obciążenia fiskalne. Jeśli zapoczątkowanie chrystianizacji przez Mieszka I było napoczęciem beczki miodu, to znalazła się w niej niejedna łyżka dziegciu.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Publicystyka | Otagowano jako , , , , , , | 7 Odpowiedzi

Kiedy zakończyła się chrystianizacja Polski?

Mity o chrzcie Polski (3)

ddc43d01-ffdb-4131-869c-d387595edd4bKonkretne daty lub wydarzenia powszechnie kojarzone z upadkiem pogaństwa w Polsce to chrzest w 966 r. i rozbudowa sieci parafialnej w XIII w. Pogańskie wierzenia i obrzędy utrzymywały się jednak znacznie dłużej. Samo pojawienie się budynku kościoła w promieniu kilku kilometrów nie załatwiało sprawy chrystianizacji wsi a właściwie ledwie ją rozpoczynało. Dlatego chłop w XVI w. mógł nie znać nawet podstawowych prawd wiary, w XVII palić zmarłego z dala od kościoła a u progu XX przebłagiwać nieszczęście ofiarą z człowieka.

Początki chrześcijaństwa w średniowiecznych państwach Europy zwykle związane były z dworem panującego. To władca Polski Mieszko I sprowadził do kraju misję przede wszystkim na użytek własny i własnej polityki. Chrześcijaństwo było więc początkowo religią głównie dla elit; wpisywało się w kształtujący się etos rycerski, zaś wieśniacy znajdowali się na dalszym planie perspektywy chrystianizacji a nawet wręcz poza nim.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Publicystyka | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Chrześcijaństwo przyszło do nas z Niemiec

Mity o chrzcie Polski (2)

ottoiiPrzyjęcie chrztu z rąk czeskich miało być sprytną politycznie decyzją Mieszka I wytrącającą Niemcom argument chrystianizacji w ich ekspansji na wschód. W ten sposób Polska została uratowana przed niemieckim podbojem, któremu ulegli Słowianie połabscy. Wszyscy znamy tę historię, ale czy wszyscy wiemy, że nic w niej nie jest prawdą?

Wbrew pozorom, argumenty o czeskiej misji chrystianizacyjnej zawsze były słabe. Na dodatek w ostatnich latach przybywa coraz więcej dowodów na to, że inicjatorem i wykonawcą misji było Cesarstwo Niemieckie.
Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Publicystyka | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , | 5 Odpowiedzi

Lagertha i wojowniczki wikingów

LathgerthaLagertha to nie tylko fikcyjna postać znana z serialu Wikingowie. Skandynawską wojowniczkę o takim imieniu znał XII-wieczny kronikarz Sakso Gramatyk. Zresztą nie tylko ją jedną – podobne jej kobiety miały stawać do walki całymi grupami.

Zapisy źródłowe wspierane są przez kolejne odkrycia archeologiczne. Znamy kobiece pochówki wyposażone w broń i figurki uzbrojonych kobiet. Pomimo tego wszystkiego istnienie wikińskich wojowniczek wciąż wydaje się wątpliwe.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Publicystyka | Otagowano jako , , , , , , , , | 1 Odpowiedź