Archiwum Kategorii: Książki

Łysiec – najbardziej tajemnicza z polskich gór

Recenzja: Czesław Hadamik, Święty Krzyż. Książę innych gór, Jedność, 2015

hadamikMała, urocza książeczka, którą czyta się lekko i ogląda z przyjemnością. Łysiec, czyli Święty Krzyż, do tej pory nie chce zdradzić swoich tajemnic ani z czasów pogańskich, ani z czasów benedyktynów. W średniowieczu, a i jeszcze później, była to najbardziej znana polska góra, do tego otaczana wyjątkowym kultem tak przez zwykłych Polaków, jak i królów. Hadamik bardzo klarownie przedstawia nam przegląd źródeł związanych z górą i różnych teorii mediewistów. Od nas zależy, jaką wersję historii uznamy za najbardziej przekonującą.

Święty Krzyż nie pozwala ustalić na swój temat nawet podstawowych faktów. Czy we wczesnym średniowieczu było to miejsce pogańskiego kultu? Kiedy i dlaczego w tym odosobnionym miejscu pojawili się benedyktyni? Czy w licznych i barwnych legendach o Łyścu kryje się jakieś źródło prawdy?

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , | Skomentuj

Leszek Moczulski o pochodzeniu Słowian

Recenzja: Leszek Moczulski, Tajemnice wczesnych Słowian, Bellona, 2015

8269Do gorącej dyskusji o pochodzeniu Słowian włączył się Leszek Moczulski, historyk powszechnie znany ze swojej działalności politycznej. Trudno jednak jego opinie znaleźć w pracach innych naukowców zajmujących się kolebką Słowian. Z czego wynika to tajemnicze milczenie?

Książka „Tajemnice wczesnych Słowian” nie jest nowa – to tak naprawdę tylko fragment „Narodzin Międzymorza” wydanych przez Bellonę w 2007 r. Najwyższa pora więc odpowiedzieć, kto może owo dzieło wywiesić na swoje sztandary – opowiadający się za polską czy ukraińską prakolebką Słowian?

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , | 1 Odpowiedź

Przemysław Urbańczyk o swoich pomysłach 7 lat później

Recenzja: Przemysław Urbańczyk, Zanim Polska została Polską, Wydawnictwo Naukowe UMK, 2015

zanim_polska_zostala_polskaDla jednych wizjoner, dla innych fantasta. Żaden inny polski archeolog nie wzbudził w ostatnich latach tylu kontrowersji. Jego teorie o nieistnieniu prapolskich plemion, czy morawskim pochodzeniu Mieszka I odbiły się szerokim echem. Jego najnowsza książka jest tak naprawdę mocno przerobioną wersją „Trudnych początków Polski” z 2008 roku. Które ze swych teorii prof. Urbańczyk zdecydował się odrzucić, a które uznaje za warte podtrzymania?

Pod pewnymi względami nowa wersja „Trudnych początków Polski” jest lepsza od poprzedniczki. Nie wzbudzi aż tylu emocji nie tylko dlatego, że to w znacznej mierze powtórzenie wyłożonych już poglądów, ale również dlatego, że Autor nie stara się już wstrząsnąć środowiskiem naukowym. Warsztat pisarski stał się oszczędniejszy, dążący do prostoty a przez to treść łatwiejsza w odbiorze.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , | Skomentuj

Polacy zachęcają do poznania islandzkich sag

Recenzja: Sagi islandzkie, pod red. Jakuba Morawca i Łukasza Neubauera, PWN, 2015

sagiislandzkieW ostatnich latach Polska dorobiła się grona historyków skupiających się, z sukcesami, na badaniu sag islandzkich. Nadszedł czas by skonsumować owoce tych badań. Jest to już możliwe dzięki książce pt. Sagi islandzkie.

Na publikację składa się osiem rozdziałów, każdy innego autorstwa, poświęconych poszczególnym rodzajom sag. Otrzymujemy w ten sposób zastrzyk wiedzy dający podstawowe wyobrażenie o aktualnych wynikach prac badawczych historyków nad sagami. Czuje się jedynie niewielki niedosyt z powodu braku niektórych informacji.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Jak Słowianie (nie) wojowali

Recenzja: Robert F. Barkowski, Połabie 983, Bellona, 2015

polabiePołabie Barkowskiego prezentuje się filmowo. Oto co i rusz stają naprzeciw siebie dwie perfekcyjnie wyszkolone armie, by wymordować się do ostatniego człowieka. Czy aby jednak w tym filmowym rozmachu nie zaginęła historia?

Autor Słowian połabskich. Dzieje zagłady pociągnął w nowej książce temat konfliktów słowiańsko-niemieckich. O ile zainteresowały go ogólnie te wydarzenia, o tyle ich militarne detale już niekoniecznie. Dlatego o realiach życia wojskowego nie dowiadujemy się prawie niczego, za to poznajemy kilka wyobrażeń Autora na ten temat – zwykle podkolorowanych a nieraz i absurdalnych.
Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Jak chrześcijaństwo zawładnęło Europą

Recenzja: Chrystianizacja Europy. Kościół na przełomie I i II tysiąclecia, red. Józef Dobosz, Jerzy Strzelczyk, Wydawnictwo Naukowe UAM, 2014

86aa16e8b07ae255a1755122077cf246_LHistoria chrystianizacji Europy to historia tajemnic. Pełno w niej zapomnianych biskupów, zaginionych misjonarzy, niezidentyfikowanych herezji, cudownych nawróceń. Ambicję rozwiania choć trochę tej gęstej jak mleko mgły tajemnic stawia sobie za cel nowa seria Wydawnictwa Naukowego UAM rozpoczęta tomem Chrystianizacja Europy. Kościół na przełomie I i II tysiąclecia.

Obawiałem się nieco zbytniego „rozstrzelenia” tematycznego artykułów składających się na książkę, którego skutkiem byłoby skupienie się na kilku szczegółowych wątkach i pozostawienie licznych białych plam. W rzeczy samej tom wypełnia całkiem nieźle zadanie zarysu procesów chrystianizacyjnych w I tysiącleciu (bo nie skupia się wcale na przełomie tysiącleci).

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Średniowieczne roboty: od magii do techniki

TRUITT_Plate_27Maszyny przybyły do Europy już we wczesnym średniowieczu. Zegar wodny zdumiewał dwór Karola Wielkiego a tron z ryczącymi złotymi lwami zaskakiwał posłów przybywających do Konstantyna VII. Jednak, jak zauważa Elly R. Truitt w swojej niedawno wydanej książce, Europejczycy przez długi czas nie dostrzegali różnicy między podobnymi automatami a magią.

Średniowieczna Europa była początkowo jedynie odbiorcą a nie producentem podobnych wynalazków. Mosiężny zegar wodny Karola Wielkiego był prezentem wysłanym w 807 r. przez kalifa bagdadzkiego Haruna al-Rashida. Zegar wybijał godziny upuszczając małe metalowe kulki na misę. Zamiast cyferblatu mechanizm pokazywał czas dzięki dwunastu sztucznym jeźdźcom wyskakującym przez malutkie okienka.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano również w Publicystyka | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Tysiąc władców Słowian połabskich

Recenzja: Artur Szrejter, Pod pogańskim sztandarem, Erica, 2014

poganskisztandarPo latach posuchy w krótkim przedziale czasu na rynek trafiło kilka książek o Słowianach połabskich. Jak na ich tle prezentuje się Pod pogańskim sztandarem Artura Szrejtera? Czy chcąc się zdecydować tylko na jedno opracowanie warto wybrać właśnie to?

Książka jest drugim tomem cyklu „Wojny Wikingów i Słowian” Instytutu Wydawniczego Erica. Solidne wydanie w twardej oprawie nie odstaje na półce od poprzedniego tomu. Różni się jednak od niego zasadniczą koncepcją.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj