Archiwum Kategorii: Książki

Polska magia – magiczne zabytki i ludowe przeżytki

wawrzeniuk

Recenzja: Joanna Wawrzeniuk, Magia ochronna Słowian, UKSW, 2016

Archeologia dysponuje mnóstwem odkryć związanych z magią i religią dawnych Słowian. Ilość nie przekłada się jednak na siłę przebicia do przeciętnych odbiorców. Informacje o tych zabytkach są rozproszone w dziesiątkach publikacji, często pod nic nie mówiącymi tytułami. Dlatego Joanna Wawrzeniuk podjęła się próby syntezy dając zarys jakie są to kategorie przedmiotów i co o nich wiemy.

Drewniane fallusy zapewniały płodność a kły dzika – odwagę. Budynek chroniła przed siłą nieczystą czaszka umieszczona w jego narożniku a miejsce święte – ogrodzenie. Zrozumieć znaczenie podobnych praktyk z wczesnego średniowiecza dziś pomagają nam zapiski XIX-wiecznych etnografów.
Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , | Skomentuj

Niezwykłe ciała wampirów

Recenzja: Ł.M. Stanaszek, Wampiry w średniowiecznej Polsce, NCK, 2016

wampiryBadając szczątki kostne zachowane na średniowiecznych cmentarzyskach antropolog fizyczny może pomóc wyjaśnić, w których przypadkach mamy do czynienia z ludźmi uznanymi za wampiry. Ponieważ przynajmniej kilkadziesiąt pochówków traktowanych jest przez archeologów jako antywampiryczne, Łukasz Maurycy Stanaszek postanowił skonfrontować, na ile podstawnie. Nieodzowna przy tym musiała być refleksja skąd brały się wampiryczne przekonania i jak rozpoznawać „wampiry”.

Książka Wampiry w średniowiecznej Polsce to odpowiednio przygotowana do druku wersja pracy magisterskiej Stanaszka obronionej z wyróżnieniem w 2000 r. w Zakładzie Antropologii Historycznej Instytutu Archeologii UW.
Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , | Skomentuj

Elity chowane w grobach komorowych pochodziły z…

Recenzja: Andrzej Janowski, Groby komorowe w Europie Środkowo-Wschodniej, IAE PAN, 2015

groby-komoroweGroby komorowe kryją ciała nieprzeciętnych osób z czasów pierwszych Piastów. Wyróżniają się pod wieloma względami. Jednak spór wokół nich zaognia od dawna jeden i ten sam dylemat: czy grzebano w nich Skandynawów?

Odpowiedzi na to pytanie postanowił udzielić archeolog dr Andrzej Janowski z IAE PAN. Jest autorem pierwszej na polskim i światowym rynku monografii grobów komorowych Europy Środkowo-Wschodniej.
Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , | 2 Odpowiedzi

Łysiec – najbardziej tajemnicza z polskich gór

Recenzja: Czesław Hadamik, Święty Krzyż. Książę innych gór, Jedność, 2015

hadamikMała, urocza książeczka, którą czyta się lekko i ogląda z przyjemnością. Łysiec, czyli Święty Krzyż, do tej pory nie chce zdradzić swoich tajemnic ani z czasów pogańskich, ani z czasów benedyktynów. W średniowieczu, a i jeszcze później, była to najbardziej znana polska góra, do tego otaczana wyjątkowym kultem tak przez zwykłych Polaków, jak i królów. Hadamik bardzo klarownie przedstawia nam przegląd źródeł związanych z górą i różnych teorii mediewistów. Od nas zależy, jaką wersję historii uznamy za najbardziej przekonującą.

Święty Krzyż nie pozwala ustalić na swój temat nawet podstawowych faktów. Czy we wczesnym średniowieczu było to miejsce pogańskiego kultu? Kiedy i dlaczego w tym odosobnionym miejscu pojawili się benedyktyni? Czy w licznych i barwnych legendach o Łyścu kryje się jakieś źródło prawdy?

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , | Skomentuj

Leszek Moczulski o pochodzeniu Słowian

Recenzja: Leszek Moczulski, Tajemnice wczesnych Słowian, Bellona, 2015

8269Do gorącej dyskusji o pochodzeniu Słowian włączył się Leszek Moczulski, historyk powszechnie znany ze swojej działalności politycznej. Trudno jednak jego opinie znaleźć w pracach innych naukowców zajmujących się kolebką Słowian. Z czego wynika to tajemnicze milczenie?

Książka „Tajemnice wczesnych Słowian” nie jest nowa – to tak naprawdę tylko fragment „Narodzin Międzymorza” wydanych przez Bellonę w 2007 r. Najwyższa pora więc odpowiedzieć, kto może owo dzieło wywiesić na swoje sztandary – opowiadający się za polską czy ukraińską prakolebką Słowian?

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Przemysław Urbańczyk o swoich pomysłach 7 lat później

Recenzja: Przemysław Urbańczyk, Zanim Polska została Polską, Wydawnictwo Naukowe UMK, 2015

zanim_polska_zostala_polskaDla jednych wizjoner, dla innych fantasta. Żaden inny polski archeolog nie wzbudził w ostatnich latach tylu kontrowersji. Jego teorie o nieistnieniu prapolskich plemion, czy morawskim pochodzeniu Mieszka I odbiły się szerokim echem. Jego najnowsza książka jest tak naprawdę mocno przerobioną wersją „Trudnych początków Polski” z 2008 roku. Które ze swych teorii prof. Urbańczyk zdecydował się odrzucić, a które uznaje za warte podtrzymania?

Pod pewnymi względami nowa wersja „Trudnych początków Polski” jest lepsza od poprzedniczki. Nie wzbudzi aż tylu emocji nie tylko dlatego, że to w znacznej mierze powtórzenie wyłożonych już poglądów, ale również dlatego, że Autor nie stara się już wstrząsnąć środowiskiem naukowym. Warsztat pisarski stał się oszczędniejszy, dążący do prostoty a przez to treść łatwiejsza w odbiorze.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , | Skomentuj

Polacy zachęcają do poznania islandzkich sag

Recenzja: Sagi islandzkie, pod red. Jakuba Morawca i Łukasza Neubauera, PWN, 2015

sagiislandzkieW ostatnich latach Polska dorobiła się grona historyków skupiających się, z sukcesami, na badaniu sag islandzkich. Nadszedł czas by skonsumować owoce tych badań. Jest to już możliwe dzięki książce pt. Sagi islandzkie.

Na publikację składa się osiem rozdziałów, każdy innego autorstwa, poświęconych poszczególnym rodzajom sag. Otrzymujemy w ten sposób zastrzyk wiedzy dający podstawowe wyobrażenie o aktualnych wynikach prac badawczych historyków nad sagami. Czuje się jedynie niewielki niedosyt z powodu braku niektórych informacji.

Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Jak Słowianie (nie) wojowali

Recenzja: Robert F. Barkowski, Połabie 983, Bellona, 2015

polabiePołabie Barkowskiego prezentuje się filmowo. Oto co i rusz stają naprzeciw siebie dwie perfekcyjnie wyszkolone armie, by wymordować się do ostatniego człowieka. Czy aby jednak w tym filmowym rozmachu nie zaginęła historia?

Autor Słowian połabskich. Dzieje zagłady pociągnął w nowej książce temat konfliktów słowiańsko-niemieckich. O ile zainteresowały go ogólnie te wydarzenia, o tyle ich militarne detale już niekoniecznie. Dlatego o realiach życia wojskowego nie dowiadujemy się prawie niczego, za to poznajemy kilka wyobrażeń Autora na ten temat – zwykle podkolorowanych a nieraz i absurdalnych.
Kontynuuj czytanie »

Opublikowano w Książki | Otagowano jako , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj