Bytowski las skrywał kurhany

1fot. D. PaciorekPrzypadkowo odkryte podczas grzybobrania przypuszczalne stanowisko wielokulturowe koło Bytowa okazało się być wczesnośredniowiecznym cmentarzyskiem kurhanowym. Odkryto w sumie 27 kopców w płaszczach kamiennych, z których 3 przebadano wykopaliskowo. Może to być jednak część większego kompleksu sepulkralnego z Jabłończa Wielkiego.

Po wstępnych oględzinach słupski wojewódzki konserwator zabytków zlecił przebadanie cmentarzyska. W lipcu przez tydzień zajmowali się tym mgr Kamil Kajkowski z Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie i mgr Paweł Szczepanik z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Cechą charakterystyczną wszystkich kurhanów były płaszcze kamienne w różnej formie i wielkości. Zachowały się w różnym stopniu – część widoczna jest wyraźnie do dziś, część pozostawiła po sobie tylko płaską kamienną warstwę. Do badań wykopaliskowych wyznaczono trzy różniące się kształtem i wielkością obiekty.

- Na funkcję i wczesnośredniowieczną metrykę tych obiektów wskazuje – jak stwierdza dla Mediewalia.pl Kamil Kajkowski -  według mnie szereg cech morfologicznych badanych przez nas obiektów, które znajdują analogie w innych, znanych z rejonu Pomorza, stanowisk sepulkralnych o takiej chronologii. Ważką przesłanką za taką interpretacją było też zarejestrowanie w jednym z obiektów owalnych soczewek wypełnionych próchnicą i spalenizną, które w moim przekonaniu stanowią relikty naziemnej konstrukcji drewnianej wzniesionej w obrębie znajdującego się tutaj najpewniej kopca. Sądzę, iż relikty te należy wiązać z potrzebą wzmocnienia czy stabilizacji płaszcza kamiennego, nie wykluczam jednak możliwości, że negatywy te mogły wiązać się z jakimiś strukturami wzniesionymi bezpośrednio na nasypie.

3fot. D. Paciorek

Prace archeologiczne na stanowisku 4 w Jabłończu Wielkim (fot. D. Paciorek)

Na skraju największego i najlepiej zachowanego kurhanu ujawniły się ślady wskazujące na możliwość ograniczenia go rowem. Przypadek taki znajduje analogie na innych wczesnośredniowiecznych cmentarzyskach pomorskich i nie tylko. Wysokość tego kurhanu sięgała 1 m. Przykryto go trzema kolejnymi poziomami bruku kamiennego. W trakcie jego eksploracji archeolodzy zauważyli soczewki węgli drzewnych i spalenizny – mogą to być pozostałości grobu ciałopalnego lub jakichś działań obrzędowych dokonujących się niegdyś na powierzchni kopca.

- Na zaproponowaną przez nas chronologię a przez to i atrybucję kulturową badanego stanowiska – opowiada dalej Kajkowski – wpływ miało także bliskie położenie w stosunku do birytualnego cmentarzyska w tej samej miejscowości (Jabłończ Wielki, stanowisko 1), badanego w 1968 r. i datowanego na koniec X – początek XII w. Zarejestrowano tutaj i wyeksplorowano sześć kurhanów, co wskazuje, iż należy postrzegać cmentarzysko jako niewielkie lub też uważać je za część większego kompleksu sepulkralnego. Osobiście, po przeprowadzonych przez nas badaniach, skłonny jestem opowiedzieć się za drugą możliwością, ale chcę podkreślić, iż jest to tylko hipoteza. Domysł ten potwierdzić mogą jedynie dalsze prace wykopaliskowe.

W trakcie badań nie udało się natrafić na żaden materiał ruchomy, który pozwoliłby uściślić ramy chronologiczne badanego stanowiska i potwierdzić przypuszczenia archeologów. Znaleziono co prawda ostrze, ale po konserwacji okazało się ono nowożytnym scyzorykiem.

2Obiekt z widocznymi negatywami po derwnianej konstrukcji fot. P. Szczepanik

Obiekt z widocznymi negatywami po drewnianej konstrukcji (fot. P. Szczepanik)

W roku 2015 uruchomiona zostanie pracownia archeologiczna działająca w strukturach Muzeum Zachodniokaszubskiego. Dzięki temu muzeum bardzie zaangażuje się w prowadzenie badań wykopaliskowych i nadzorów archeologicznych na terenie powiatu bytowskiego i Pomorza. Tutaj też teraz trafią znalezione zabytki, zamiast do muzeum w Lęborku.

Artykuł opisujący wyniki przeprowadzonych prac archeologicznych ukazał się w Roczniku Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie Nasze Pomorze, nr 15/2014(2013) (Kamil Kajkowski, Paweł Szczepanik, Prawdopodobne wczesnośredniowieczne cmentarzysko kurhanowe w miejscowości Jabłończ Wielki (stan. 4), pow. bytowski).

Autor tekstu: Grzegorz Antosik

Podziel się

  • Facebook
  • Twitter
  • Email
  • Google Plus
Ten wpis umieszczono w kategorii Archeologia i otagowano jako , , , , , , , . Dodaj link do ulubionych. Dodaj komentarz lub zostaw trackback: Trackback URL.

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany i nie będzie rozpowszechniany.

Możesz używać następujących tagów i znaczników HTML <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

*